Како Скопје стана „главен град на брутализмот“ - интервју со архитектот Драган Крстевски

Детали

среда, 05 август 2020

Скопје е урбан рај за ентузијастите за бетонска архитектура. Со население од едвај половина милион, главниот град на Македонија се смета за мал според многу стандарди. Но и покрај неговата големина, тој има многу повеќе брутална архитектура отколку кој било град што може да се спореди со него.

Па, како толку многу брутализам завршил овде и кои лекции можат да се научат од брзата стилска еволуција на необичниот урбан центар на Македонија?

Поразговараме со скопјанецот Драган Крстевски, кој сега работи како архитект во Лондон, држи говори за TEDx, е коосновач на First Archi Brigade и е автор на неодамна објавено дело за градскиот план на Скопје, за да откриеме како овој крај од Балканот го заработи епитетот „европскиот главен град на брутализмот“.

Ја започнуваме оваа приказна за трансформација со неочекуваното: трагедија што засекогаш ги промени градот и неговите луѓе.

„Моите баба и дедо беа од Скопје. Нивната куќа беше уништена тој ден“, се присетува Драган.

Рано наутро, на 26-ти јули 1963, главниот град на Македонија го погоди земјотрес. Катастрофата уби над 1.000 луѓе, остави над 200.000 жители без нивниот дом и разурна 80% од градот. Како што штетата стануваше видлива, властите заклучија дека за поголемиот дел од Скопје нема спас. Некои населби беа целосно уништени и никогаш повторно изградени.

Во 1965-та, ОН одржа натпревар за реконструкција на градот, а урбаниот план на јапонскиот модернистички архитект Кензо Танге доби 60% од гласовите.

„Јас лично ги сакам брутализмот и модерната архитектура“, признава Драган.

Уште на 8-годишна возраст тој одлучил дека сака да биде архитект и не ја исклучува можноста дека тоа што растел опкружен со модернистичка архитектура можеби е причина за неговата желба.

„Мислам дека е многу важен стил бидејќи ја чисти архитектурата од непотребните декорации и докажува колку едноставните форми и функционалните дизајни можат да создадат убави градби“.

Ова мислење е контроверзно…

Целиот разговор со архитектот Драган Крстевски можете да го прочитате ТУКА.