Иднината на новинарството, вештачката интелигенција и пробивањето на комуникацискиот код на младите во фокусот на третата SoMo Borac конференција

Детали

петок, 24 октомври 2025

„Медиумите мора да ја укинат уредничката аристократија“

Вештачката интелигенција и успехот на социјалните мрежи беа во фокусот на третата SoMo Borac powered by Aleph конференција, на која настапија дури 22 предавачи од меѓународни компании, агенции и медиуми.

Загреб, 24 октомври 2025 – Како да се пробие комуникацискиот код на младите? Дали иднината на социјалните мрежи лежи во создавање позитивно опкружување? И може ли да се спаси новинарството во добата на вештачката интелигенција? Ова се само некои од прашањата за кои се дискутираше на конференцијата на 13-то издание на SoMo Borac powered by Aleph, најважниот настан во годината за сите кои доаѓаат од светот на дигиталните медиуми.

Повеќе од 700 луѓе се собраа во Mozaik центарот за да слушаат за иднината на медиумскиот и дигиталниот свет од водечки домашни и меѓународни експерти од индустријата. Третата целодневна SoMo Borac конференција ја отворија Ружица Врдолјак Личина, извршна директорка на наградата SoMo Borac, и Озрен Кроња, извршен директор на Хрватската асоцијација на дигитални издавачи (HUDI). На присутните на почетокот им се обратија и Иванка Мабиќ Гагиќ, извршна директорка на хрватската подружница на компанијата Httpool by Aleph, и Маја Блуменшајн, директорка на одделот за нови медиуми на Nova TV и претседателка на HUDI.

Потоа следуваа три блока предавања со дури 22 предавачи, меѓу кои посебно се издвои Лена К. Самуелсон, поранешна главна уредничка и извршна директорка на шведскиот Aftonbladet, најголемиот дигитален медиум во нордиските земји. Во своето предавање таа наведе дека новинарството се наоѓа на раскрсница, бидејќи во овој момент бројот на AI претплати го надмина бројот на претплатници на весници во САД. Како што објасни, најголемиот предизвик е да се привлече вниманието на младите кои станаа „news outsiders“ – консумираат содржини, но не преку медиумите.

„Медиумите мора да престанат да прават онлајн верзии на весници и да почнат да размислуваат како приказната да ја раскажат на иновативен начин кој ќе биде близок на публиката. Првиот чекор кон тоа е укинување на ’уредничката аристократија‘ – содржината не смее да биде одлука на неколку луѓе во стаклен канцеларија, туку резултат на заедничка работа на различни оддели кои заедно откриваат што навистина сака публиката“, истакна Самуелсон.

За пробивањето на комуникацискиот код на младите зборуваа и Иван Ловречек и Бруно Мустиќ, продуценти на мегауспешната домашна серија SRAM (CGM Films). Тие во своето предавање открија како да се допре до помладата публика која живее на социјалните мрежи и брзо ја препознава неавтентичноста. Како што наведоа, зад успехот на серијата SRAM стојат: истражување на публиката, приспособување на сценариото на говорот и јазикот на младите, кастингот, музиката и социјалните мрежи. Резултатите зборуваат сами за себе – за една година од никакво присуство стигнаа до повеќе од 200 милиони прегледи на сите социјални платформи, при што допреле и до публика од САД, Западна Европа, а во Бразил дури беа и во тренд на Twitter.

Успехот на социјалните мрежи беше тема и кај Пава Елез, еден од најпознатите креатори на дигитална содржина на нашите простори. Тој во своето излагање ги изнесе петте одлуки кои му направиле разлика во професионалниот живот и го довеле до статус на креатор со кого брендовите сакаат да соработуваат, иако во својата работа не се приспособува на диктатите на алгоритмите на TikTok и Instagram.

Нов поглед на социјалните медиуми понуди и Еоин Кариган, Lead Industry Manager во Pinterest. Како што наведе во своето предавање, Pinterest го обликува новиот начин на пребарување кој сè повеќе се темели на визуелен влез и генеративна вештачка интелигенција, овозможувајќи им на корисниците да го најдат она што го сакаат дури и пред да знаат како да го опишат.

„Визуелното пребарување станува мост меѓу сликата, идејата и купувањето, создавајќи искуство на откривање наместо обично пребарување со зборови“, рече Кариган и додаде дека воедно клучната сила на Pinterest е во одржувањето позитивно и здраво опкружување каде што корисниците доаѓаат по инспирација, а не по ’doomscrolling‘.

Своите гледишта за успехот на пазарот ги понудија и говорниците од Fonoa и Parra. Антонио Кристичевиќ, раководител на инженеринг во компанијата Fonoa, платформа за автоматизација на даноци што ја користат компании како Uber, Bolt и Booking, во своето предавање ја истакна важноста на промената на културата, а не само на алатките, при воведување на вештачката интелигенција. Како што објасни, тие во Fonoa на сопствен пример увиделе дека успешната AI интеграција бара изградба на доверба и подготвеност за експериментирање, особено во индустрии кои традиционално се внимателни, како што е даночната.

Иван Роје, извршен директор на стартапот Parra, платформа што овозможува издавање и испраќање фактури во согласност со новите законски обврски на Фискализација 2.0, објасни како да се истакнеш на пазар што одеднаш процветува и привлекува многу играчи. Имено, од почетокот на наредната година повеќе од 170.000 компании во Хрватска ќе мора да го дигитализираат процесот на издавање фактури, што е промена што поттикна бројни фирми да развијат решение токму за тој проблем. Роје истакна дека во Parra пристапиле поинаку од конкуренцијата – наместо заработка, тие одлучиле да развијат платформа која максимално ќе го олесни тој процес на приспособување за хрватските компании.

Сите новости следете ги во SoMo Borac newsletter и на SoMo Borac Facebook, Instagram и LinkedIn.