Денес е Иванден – се слави раѓањето на Јован Крстител, еден од најважните светци во христијанството

Детали

понеделник, 07 јули 2025

На Иванден се слави раѓањето на Јован Крстител, личноста што го крстила Исус во реката Јордан. Именден слават Јован, Јована, Иван, Ивана…

Денес, 7-ми јуни, христијаните слават еден од најголемите верски празници – Иванден. Според јулијанскиот календар, Иванден се слави на 24-ти јуни.

На Иванден се слави раѓањето на Јован Крстител (или Јован Претеча), еден од поважните светци во христијанството и личноста што го крстила Исус во реката Јордан.

Во македонската народна традиција, празникот се поврзува и со многу обичаи и верувања бидејќи е во периодот на долгодневицата.

фото: Википедија

Житието на Јован Крстител како што е објавено на веб-сајтот на Бигорскиот манастир:

„Шест месеци пред своето јавување во Назарет на Пресветата Дева Марија, великиот Гаврил, архангелот Божји, му се јавил на првосвештеникот Захариј во ерусалимскиот храм. Пред да го објави чудното зачнување на неискусомажната Девица, архангелот го објавил чудното зачнување на бездетната старица.

Захариј не им поверувал веднаш на зборовите на гласникот Божји и затоа јазикот му се врзал немило, и останал нем сè до осмиот ден од раѓањето на Јован. Во тој ден се собрале роднините на Захариј и на Елисавета заради обрезување на младенецот за да му стават и име. Па кога го прашале таткото какво име ќе му даде на синот, тој, бидејќи нем, напишал на една штичка: Јован. Во тој миг му се одврзал јазикот и тој почнал да зборува.

Домот на Захариј бил на една од височинките помеѓу Витлеем и Хеврон. По целиот Израил се разнесло глас за јавувањето на ангелот Божји на Захариј, за немилиот случај и за одврзувањето на неговиот јазик во часот кога го напишал името Јован. Гласот за тоа дошол и до Ирод. Затоа Ирод, кога испратил луѓе да ги исколат децата во Витлеем, испратил луѓе и во ридскиот крај, во домот на Захариј да го убијат и Јована.

Но, Елисавета благовремено го засолнала детето. Разјарен поради ова, царот Ирод испратил џелати во храмот каде што служел Захариј, оти на Захариј повторно му паднала жрепката за служење во ерусалимскиот храм, да го убијат.

Захариј бил убиен помеѓу притворот и храмот, а крвта негова се згрутчила и се скаменила на плочите и останала така како постојан сведок против Ирода. Елисавета со детето се скрила во една пештера, каде што наскоро починала. Младенецот Јован останал во пустината сам на грижа на Бога и на ангелите Божји“.

фото: Википедија

Во македонската традиција има и разни обичаи кои се поврзуваат со Иванден.

Еден од најпознатите е обичајот познат како Тајане, кој до денес најмногу се има задржано во Прилепско, Битолско и Крушевско.

Според обичајот, на Иванден треба да се собираат секакви билки и тревки за среќа и здравје. Или, како што гласи изреката запишана во „Зборник на народни умотворенија, наука и книжнина“ од Марко Цепенков:

„На Иванден арно е да збираат секакви билки и тревки, многу за арно било: за година здрав ќе бил“.

Во некои делови од Македонија е останат обичајот вечерта пред празникот да се бере папрат, поради верувањето дека ова растение штити од несреќи.

Според некои обичаи, папратот треба да се стави на креветот и да се спие врз него, а следното утро да се направат венци. Овие венци се ставаат во бавчите и нивите, за да го заштитат родот од временски непогоди и други несреќи.

Денес именден слават Иван, Ивана, Јован, Јована, Ванчо, Јово…

Спирова С. | Црнобело