Бранко од Скопје за времето во ЈНА: „Служев во Титова гарда во Белград, таму ја запросив сопругата“

По пат разговаравме на различни теми и кога се вративме во касарната по околу половина час, ми рече дека ќе се видиме во Белград за неколку дена.

Во тој момент не знаев дека капетанот е дел од разузнавачката служба и дека е стациониран во касарната на Дедиње.

По неколку дена и официјално ни кажаа кој каде ќе оди, а кога го прочитаа моето име, кажаа дека ќе бидам дел од Титовата гарда.

Уште истото попладне бев во Белград, заедно со уште неколку војници од мојата касарна.

Беше голема одговорност, но и чест да се служи во гардата на Тито.

Кога одевме во град се разликувавме од останатите војници, имавме поинакви униформи и капи од другите.

Нашите капи беа како на офицерите, со петокрака, срп и чекан, споредено со малите капи со црвена петокрака што ги носеа другите војници.

Кога се шетавме низ Белград, цивилите со восхит нè гледаа.

Чувавте ли стража? По колку часа беше една „смена“?

Бидејќи бев батаљонски возач бев попривилегиран од останатите.

Мојата чета, со уште две други, беа доделени да чуваат стража на дворот на Дедиње, каде Маршалот ги пречекуваше странските делегации.

Неговата резиденција беше на улицата „Ужичка“ бр. 10, а за безбедноста таму се грижеше друга чета (автоматичари).

Стража имам служено само 4 пати по 3 часа - толку траеше една смена. Чував стража кога некој од пешадијата не се чувствуваше добро, беше болен и слично.

Се сретнавте ли некогаш со Маршалот или немавте таква можност?

Со Маршалот имав преку 20 средби кога дававме почесна стража за гостите кои доаѓаа во посета на Југославија.

Иако не требаше да бидам во тој вод, доброволно се пријавував да присуствувам на тие моменти.

Ако гостинот се пречекуваше на аеродром, тогаш се правеше шпалир од два реда.

Прво застануваа највисоките војници, а потоа по висина се редеа останатите.

Кога ќе пристигнеше гостинот, мајорот Марковиќ тргнуваше напред, застануваше пред Тито и неговиот гостин и во зависност дали е претседател, крал, кралица и слично, ќе им се обратеше: „Господине претседателе, почесниот баталјон на гардата е построен во ваша чест“.

Тој ќе се тргнеше, па Тито и гостинот ќе тргнеа покрај гардистите, претходно поклонувајќи се пред знамето на Југославија.

Кога, пак, се даваше почест во дворот на Дедиње, 108 војници се постројувавме во 3 групи од по 36.

Раскажете ми една анегдота од времето кога служевте во Титова гарда...

На 17.01.1977 Тито требаше да отпатува кон Египет, Етиопија и Алжир, на турнеја во Неврзаните земји и требаше да полета од воениот аеродром Батајница рано изутрина околу 7 часот.

Ние војниците се спремивме доста рано и со 2 автобуса бевме однесени на пистата каде што чекаше авионот со кој ќе леташе Маршалот.

Беше поставен црвениот тепих, воениот оркестар беше спремен. 

Наеднаш добивме наредба да се вратиме во автобусите, дека е рано. Само што седнавме во автобус, ни стига нова наредба – излегувајте одма!

Се построивме и гледаме на пистата има повеќе војници од потребното, зашто црвениот тепих беше пократок за околу 10m.

Бидејќи возилото на Маршалот веќе дојде до авионот, немаше време вишокот војска да се тргне, па ни рекоа да останеме сите.

Веднаш се интонираше химната, мајорот на војската го поздрави Тито со пригодните зборови за таа прилика и тргнаа по црвениот тепих за Тито да ги отпоздрави сите војници кои беа дојдени.

Покрај него одеше неговиот личен аѓутант, адмирал Вулетиќ.

Бидејќи беше зима и рано наутро, после црвениот тепих имаше мраз и се лизгаше. Маршалот стигна до крајот на тепихот и адмиралот го задржа, велејќи му да не оди до крај, бидејќи се лизга.

Тито само му ја тргна раката и му рече: „Пушти ме, ова е моја војска“ и продолжи да гази по мразот за да го отпоздрави и последниот војник во редот.

Сите што го слушнавме неговиот коментар, бевме горди поради реакцијата на Тито, бидејќи тој можеше само да се заврти и да се врати назад, без да ги отпоздрави оние што стоеја во негова чест во ред после црвениот тепих.

Во моите очи тоа беше голем гест од голем човек.

Зошто никогаш не ја ставивте најпопуларната тетоважа од тоа време ЈНА?

Лично, никогаш не сум сакал тетовирање.

Имав можност да ја ставам тетоважата уште на обуката во Краљево, но немав желба.

Во тоа време имавте девојка. Без телефони и на скоро 500km оддалеченост, како изгледаше врската? Дали си праќавте љубовни писма? 

Точно, во тоа време бев во врска со сегашната сопруга. Таа двапати дојде да ме посети во Краљево и уште двапати во Белград.

И токму таму, во Белград, во кафеаната „Романитор“ ја побарав за жена и си разменивме бурми.

Инаку, за да се јавиш на телефон кај саканите во тоа време (во Краљево) требаше да одиш до пошта.

Мојата девојка ќе пријавеше дека има закажан телефонски разговор, па со дозвола одев од касарната до поштата околу 1km.

Во касарната на Дедиње имаше телефонска говорница пред канцеларијата на дежурниот офицер, па кога имавме потреба, оттаму се јавувавме дома.

Што се однесува до пишувањето љубовни писма, да, си пишувавме постојано, скоро секој ден.

И ден денес ги чуваме писмата што сме си ги праќале и разни разгледници или честитки испратени по некој повод, роденден, годишнина и слично.

Ве фаќа ли носталгија по тие времиња?

Да, ме фаќа носталгија. Јас сум голем југоносталгичар, Титов војник.

Да можам, би ги вратил тие времиња.

©CRNOBELO.com Забрането преземање и копирање. Крадењето на авторски текстови е казниво со закон.

А. Ј. | Црнобело