Денес е Ѓурѓовден – кои се обичаите поврзани со овој голем христијански ден?

Детали

среда, 06 мај 2026

Се оди на црковна литургија, наутро се берат билки и цвеќиња и се прават венчиња за на влезна врата или за на глава за бериќет, здравје и плодност – дел од многуте обичаи поврзани за Ѓурѓовден, празникот со кој се слави пролетта.

Денес, на 6-ти мај, се празнува Ѓурѓовден, најголемиот христијански празник од пролетниот циклус, во чест на Свети Ѓорѓи Победоносец, а име слават Ѓорѓија, Ѓорѓи, Ѓоко, Ѓурѓица, Ѓурѓа, Ѓуро…

Овој светец се смета за симбол на храброста, верата и борбата против злото, па токму така е претставен на иконата, како воин кој убива ламја.

Според житието на Свети Георгиј (кое можете да го прочитате на официјалниот веб-сајт на Бигорски манастир), светецот бил роден во Кападокија, како син на богати, но чесни и побожни родители, но сепак, некои извори велат дека бил роден во Бејрут, околу 270 година.

Георгиј служел во војска, а кога наполнил 20 години, стигнал до чин трибун и бил на служба кај царот Диоклецијан. Токму овој цар почнал да ги гони христијаните, по што Георгиј истапил во нивна одбрана и му кажал дека и тој е христијанин.

За да го казни, царот го затворил во самица и наредил нозете да му ги стават во клада, а на градите да му стават камен.

Додека траело сето ова мачење, Георгиј не престанувал да му се моли на Бог кој, пак го исцелувал и го спасувал од смртта.

Бидејќи Георгиј ги преживеал сите страдања, многу луѓе го прифатиле христијанството, вклучувајќи ја и сопругата на царот – Александра.

Инаку, Ѓурѓовден се празнува во голем број домови во Македонија, но се смета и за еден од најпразнуваните денови во регионот помеѓу словенските народи. 

На овој празник се празнува природата, почетокот на пролетта, будењето на вегетацијата, расцутувањето и никнувањето на плодови, но и животот воопшто.

Кај нас се смета дека со Ѓурѓовден започнува летната половина од годината, што трае до Митровден, па една од народните поговорки гласи: „Дојде ли Ѓурѓовден, чекај си Митровден“.

Освен што се празнува во црква, со литургија, денот е поврзан со голем број обичаи и верувања, кои се пренесуваат од генерации на генерации низ словенските народи.

Некои се препознатливи за нашиот регион, но истите може да се разликуваат во разни краишта, па некои дури и се преземаат од соседството.

Дел од обичаите се капење со утринска роса, бидејќи се смета дека има магична моќ и носи здравје, потоа рано наутро се берат гранчиња, билки и цвеќиња од кои се прават венчиња.

Според некои обичаи, венчињата кои се прават се ставаат на влезната врата, а многу млади девојчиња ги ставаат на глава за да носат бериќет, да чуваат од зло и опасности.

Исто така, со билките кои се берат, утрото се крми стоката, со верување дека ќе биде поотпорна на болести во текот на целата наредна година.

Друг обичај поврзан со празникот е лулањето на дебела ортома или јаже закачено на зелено дрво, додека во раката се држи сребрен предмет кој носи долговечност или коприва која поседува магиска моќ, а при лулањето се пеат песни соодветни на тоа дали станува збор за деца или за млади невести.

Низ разни краишта има уште голем број обичаи и верувања поврзани со овој ден, на многу места се изведуваат и магиски обреди - кои ги знаете вие? 

М. М. | Црнобело / фото: depositphotos.com