Што е екранизам кај децата и кои се првите симптоми?

Децата коишто страдаат од екранизам потешко го учат мајчиниот јазик, тешко се вклопуваат во средината и одбиваат да си играат со врсниците. Какво е ова нарушување кај децата и што како родители да направиме за да им помогнеме?

Во последните неколку години сè почесто се слуша поимот екранизам, кој е последица на модерниот начин на живеење, а ги погодува најчесто најмладите, односно децата.

Во трката по обезбедување основна материјална егизстенција, родителите сѐ почесто се фокусирани на работите што носат финансии, а мобилните телефони и таблетите се главна преокупација на нивните деца.

Тие често знаат да се пофалат како нивното дете на 2-годишна возраст знае без проблем да ракува со овие уреди, без да бидат свесни дека тоа може да предизвика други последици во неговиот развој.

Се верува дека долгото време поминато пред екран може да предизвика прекумерна стимулација на нервниот систем на детето, што потоа влијае врз неговото однесување, расположение и поведение.

Психолошкиот термин што се користи за да се означи ваквото комплексно нарушување кај децата е екранизам кај нас, а на англиски Electronic Screen Syndrome (ESS).

Првиот аларм дека нешто не е во ред со вашето дете е моментот кога тоа ќе почне да одбива да престане да го користи мобилниот телефон или другите видови технологија.

Исто така кај нив може да се забележи постојана отсутност, слаба концентрација на одредени активности и постојано префрлање од една активност на друга.

Како последица на претераната изложеност на екраните, децата што страдаат од ова нарушување често имаат проблеми со совладување на мајчиниот јазик. 

Исто така, тешко воспоставуваат однос и со другите околу себе, се држат настрана и не ја развиваат играта во согласност со нивната возраст.

Детето има променливо расположение, често има тантруми, има слаба (или не поседува никаква) самоконтрола, се забележуваат проблеми со спиењето, како и знаци на депресија.

Што треба да се направи?

Според докторката Викторија Данкли која прва го воведе терминот Electronic Screen Syndrome (ESS), првото нешто што треба да се направи е на детето да му се забрани да го поминува времето пред екран најмалку 4 недели.

Ова подразбира исклучување на сите екрани во домот (таблети, мобилни телефони, конзоли, електронски читачи, телевизори итн.).

Наместо тоа, се препорачува семејството почесто да игра друштвени игри или да го поминува повеќе времето надвор во спортски активности.

Освен тоа, со оглед на тоа што се работи за комплексно невролошко нарушување, се препорачува во овој период детето задолжително да посети стручно лице кое ќе му помогне да се справи со чувството на агресија и да стане пофокусирано, посамоуверено и посреќно.

Според неа, по овие 4 недели нервниот систем на детето ќе почне да се смирува, повеќе да одмара, да спие подобро и неговото однесување во целост ќе се промени.

Како да се превенира појавата од екранизам?

Со оглед на тоа што на овој синдром не се имуни ниту возрасните, неопходно е како родители повеќе да внимавате и на сопственото однесување.

Децата до 3 години воопшто не треба да поминуваат време пред екраните, туку да го учат светот од она што ги опкружува.

Од 3 години до предучилишна возраст децата смеат да бидат пред екрани околу 30 минути и тоа со надзор од родител или друга личност што со нив ќе комуницира за содржината што ја гледаат.

За време на училишните години се препорачува времето што детето го поминува пред екран да изнесува максимум еден час, а родителот постојано треба да има увид што прави детето.

Според босанскиот психотерапевт Анкица Баковиќ, децата кои повеќе од еден час дневно поминуваат пред екрани, од перцепција на создавање на оптимални услови за здрав развој на менталното здравје на децата, се запуштени деца.

Според неа, родителите што довеле до ваква состојба кај децата треба да бидат вклучени во психотерапијата за да се научат како да бидат подобри родители што нема да ги запуштаат сопствените деца.

Б. С. Б. | Црнобело